Prezydent Karol Nawrocki zawetował nowelizację ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę oraz zbiorowym odprowadzaniu ścieków - poinformowała w piątek kancelaria prezydenta. Zdaniem prezydenta ustawa stanowi nadregulację i nakłada m.in. na samorządy obowiązki nieprzewidziane unijną dyrektywą.

Według Karola Nawrockiego ustawa co prawda realizuje założenia unijnej dyrektywy, której to przepisy implementuje, ale jednocześnie stanowi nadregulację. Nakłada bowiem na wspólnoty mieszkaniowe, spółdzielnie i samorządy obowiązki, których dyrektywa nie przewiduje. Efektem - zdaniem prezydenta - byłby wzrost obciążeń finansowych wspólnot, spółdzielni i samorządów. „Autor ustawy, zamiast zapewnić samorządom pomoc w modernizacji sieci wodociągowych i oczyszczalni, narzuca kolejne obowiązki, grożąc karami i odpowiedzialnością administracyjną” - napisano w komunikacie kancelarii.

We wniosku ws. odmowy podpisania nowelizacji ustawy prezydent zauważył, że konieczne nakłady inwestycyjne związane z modernizacją infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej, wymianą materiałów mających kontakt z wodą na zgodne z europejską listą pozytywną oraz wdrożeniem certyfikowanych chemikaliów i technologii uzdatniania są bardzo wysokie. Jak napisał, w praktyce obejmują wymianę armatury, rur, materiałów filtracyjnych, rozbudowę lub przebudowę stacji uzdatniania, a także doposażenie laboratoriów w zaawansowane metodyki analityczne (np. detekcja PFAS, mikroplastików, mikrocystyn, chloranów, uranu).

Po drugie - jak wskazał - rosnące obowiązki monitoringu jakości wody obejmujące nie tylko systemy zewnętrzne, lecz również instalacje wewnętrzne w budynkach wielorodzinnych i obiektach użyteczności publicznej generują koszty operacyjne i organizacyjne (zakup aparatury, szkolenia, kadry, procedury wewnętrzne). „Objęcie monitorowaniem nowych parametrów wymaga precyzyjnych metodyk oraz certyfikowanych laboratoriów, co w krótkim horyzoncie czasowym i przy braku etapowania może być niewykonalne bez ryzyka zakłóceń świadczenia usług” - napisał Nawrocki.

Prezydent zwrócił też uwagę, że przy braku systemowego wsparcia państwa koszt wdrożenia nowych obowiązków będzie w praktyce przenoszony do taryf, co grozi wzrostem cen wody i ścieków oraz dotknie szczególnie gospodarstwa o niższych dochodach. Ponadto nowe obowiązki administracyjne i sprawozdawcze wymagają m.in. rozbudowy systemów informatycznych i wykwalifikowanych zespołów, co w połączeniu z 14-dniowym vacatio legis będzie nieproporcjonalnym obciążeniem i narusza zasadę zaufania do państwa i stanowionego prawa.

Nowelizacja ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę oraz zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz niektórych innych ustaw przewiduje, że dostawcy będą musieli dokonać oceny ryzyka w obszarach zasilania ujęć wody i systemach zaopatrzenia. Przepisy zobowiązują ich też do przekazywania konsumentom informacji o cenie i zużyciu wody przynajmniej raz w roku na fakturze lub w aplikacji mobilnej. Dostawca będzie musiał przekazać, ile wody gospodarstwo zużywa rocznie, a także podać ceny za litr dostarczanej wody, w porównaniu z cenami wody butelkowanej.

Według noweli konsumenci będą mieć zapewniony także dostęp online do aktualnych informacji, takich jak: jakość wody, przekroczenia wartości parametrycznych, twardość oraz stopień mineralizacji wody, wyniki programów monitoringu czy wyniki oceny ryzyka.

Przepisy ustanawiają procedury związane z identyfikacją osób pozbawionych dostępu do wody pitnej albo mających do niej ograniczony dostęp. Gminy, we współpracy z dostawcami wody, będą zobowiązane do podejmowania działań w tej sprawie.

Ustawa określa też obowiązki dostawców wody w kwestii badania jej jakości, doprecyzowuje również kompetencje Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz procedury dotyczące nadzoru nad jakością wody związane m.in. z monitoringiem oraz stwierdzaniem przydatności do spożycia.

Ponadto dostawcy będą musieli dokonać oceny ryzyka w obszarach zasilania ujęć wody i systemach zaopatrzenia, dokonując co 6 lat przeglądu w tym zakresie. Nowe przepisy nałożą też podobne obowiązki m.in. na właścicieli nieruchomości i zarządców obiektów budowlanych niemieszkalnych, przeznaczonych do pobytu ludzi oraz obiektów użyteczności publicznej. Zgodnie z nowelą co 6 lat będą oni musieli wykonywać oceny ryzyka w wewnętrznych systemach wodociągowych.

Przepisy wdrażają rozwiązania unijnej dyrektywy w sprawie wody pitnej. Dokument ten m.in. aktualizuje normy jakości wody oraz nakazuje eliminację potencjalnie szkodliwych zanieczyszczeń, takich jak substancje zaburzające gospodarkę hormonalną czy mikroplastik. Dyrektywa zobowiązuje również państwa członkowskie do ograniczania strat wody w sieciach wodociągowych, które obecnie sięgają średnio 30 proc. całkowitej produkcji wody pitnej.

Państwa członkowskie były zobowiązane do wdrożenia dyrektywy i dostosowania się do jej postanowień do 12 stycznia 2023 r. Zdaniem Komisji Europejskiej dotychczasowe wysiłki polskich władz w tym zakresie były niewystarczające. W związku z tym KE 18 czerwca skierowała do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wniosek o nałożenie na Polskę kary finansowej.

bpk/  malk/