Zużyte ubrania mają trafiać bliżej mieszkańców, a nie tylko do PSZOK-ów. Rząd zapowiada zmiany i nowy system odpowiedzialności producentów.

Jak podaje PAP, Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje nad zmianami w systemie zbiórki tekstyliów. Chodzi o to, by oddawanie zużytych ubrań było prostsze i bardziej dostępne – a nie ograniczone wyłącznie do Punktów Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych.

PSZOK to za mało

Obecnie – zgodnie z przepisami obowiązującymi od 1 stycznia 2025 r. – zużyte tekstylia należy oddawać do PSZOK-ów prowadzonych przez gminy. Resort uważa jednak, że to rozwiązanie „minimalne”, które wymaga rozbudowy.

Jak powiedziała cytowana przez PAP wiceminister klimatu i środowiska Anita Sowińska:

- Obecnie funkcjonujący system oparty na PSZOK jest pewnym minimum i wymaga dalszej rozbudowy.

Ministerstwo chce, aby punkty zwrotu tekstyliów były bliżej konsumentów – tak, by oddanie zużytych ubrań było równie proste jak wrzucenie baterii do specjalnego pojemnika w sklepie.

Producenci zapłacą za odpady

Zmiany mają być częścią szerszego systemu tzw. rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP). Oznacza to, że firmy wprowadzające na rynek ubrania, obuwie i inne tekstylia będą ponosić finansową odpowiedzialność za ich zagospodarowanie po zużyciu.

Jak wyjaśniła wiceminister, od kwietnia 2028 r. producenci mają płacić za późniejsze przetwarzanie odpadów tekstylnych. Projekt przepisów ma zostać przygotowany jeszcze w 2026 roku, a zmiany legislacyjne muszą zostać uchwalone do połowy 2027 r.

ROP ma objąć cały cykl życia produktu – od wprowadzenia na rynek, przez ponowne użycie i naprawy, aż po recykling. Resort podkreśla, że bez pieniędzy w systemie nie będzie skutecznej gospodarki tekstyliami.

Dlaczego to w ogóle problem?

Wiceminister zwróciła uwagę, że Polska – podobnie jak inne kraje – mierzy się z rosnącą ilością niskiej jakości odzieży, która szybko trafia do odpadów. System ROP ma być odpowiedzią na ten kryzys i zmotywować producentów do tworzenia ubrań łatwiejszych do przetworzenia.

Planowane jest także wykorzystanie istniejącej Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO), choć – jak zaznaczono – system może wymagać rozszerzenia.

Co to oznacza dla mieszkańców?

Jeśli zmiany wejdą w życie, oddanie starych ubrań nie będzie już kojarzyć się wyłącznie z wizytą w PSZOK-u. Punkty zbiórki mają pojawić się bliżej osiedli i sklepów, a koszt zagospodarowania tekstyliów ma zostać przeniesiony na producentów.

W praktyce oznacza to próbę domknięcia luki w systemie odpadów – tak, by zużyte ubrania nie trafiały do zwykłych koszy, a recykling stał się alternatywą, a nie tylko hasłem w ustawie.

Źródło zdjęcia głównego: Obraz Anna z Pixabay