Tym razem weszliśmy do gmachu dawnej rejencji, w którym dziś działa Szkoła Policji. Zobaczyliśmy przedwojenne witraże, archiwalne fotografie miasta i wyposażenie, które pozwala opowiedzieć, jak przez lata zmieniała się praca funkcjonariuszy.
Po zmroku elewację od strony placu podświetlają niebieskie reflektory. Z bliska widać to, co łatwo przeoczyć, mijając budynek na co dzień. Kolejne warstwy cegieł obramowujące wejście nadają mu głębię, a rytm okien prowadzi wzrok wzdłuż fasady aż do narożnej wieży. Od tych szczegółów zaczęła się nasza opowieść o gmachu, który powstał prawie sto lat temu jako siedziba niemieckiej administracji.
Wizyta była częścią zajęć terenowych kursu organizowanego przez Stowarzyszenie Inicjatyw Społecznych EFFATA. Jego uczestnicy poznają Piłę i powiat podczas wizyt w miejscach, które mogą później pokazać zwiedzającym. Przy placu Staszica mogliśmy zestawić trzy rzeczy, które przewodnik ma do dyspozycji podczas oprowadzania grupy: sam budynek, historyczne zdjęcia i opowieść ludzi, którzy dziś w nim pracują.
Od Końskiego Targu do siedziby rejencji
Po I wojnie światowej Piła, wówczas Schneidemühl, pozostała w granicach Niemiec. W 1922 roku została stolicą nowej pruskiej prowincji, Marchii Granicznej Poznań-Prusy Zachodnie. Miasto, będące ważnym węzłem kolejowym blisko granicy z Polską, potrzebowało siedziby dla rozrastającej się administracji. Na miejsce inwestycji wybrano dawny Koński Targ na Borkowie. Teren ten nosił później nazwę placu Gdańskiego, a dziś jest placem Staszica.
W konkursie na projekt dzielnicy rządowej wybrano koncepcję Paula Bonatza i Fritza Eugena Schollera. Porozumienie w sprawie budowy podpisano w kwietniu 1925 roku, a roboty ruszyły w czerwcu 1926 roku. Początkowy plan gmachu przypominał literę C. W trakcie budowy zdecydowano o dodaniu czwartego skrzydła, które zamknęło czworobok. Uroczyste poświęcenie odbyło się 9 listopada 1928 roku, a pierwsi użytkownicy wprowadzili się w 1929 roku. W prawym skrzydle ulokowała się niemiecka policja, dysponująca własnym wejściem i klatką schodową.
Skalę inwestycji dobrze oddaje jej wyposażenie. Przed wojną gmach miał trzy windy, centralne ogrzewanie i klimatyzowaną salę posiedzeń. Każda kondygnacja miała własną kolorystykę, która ułatwiała orientację w rozległych korytarzach. Po wojnie w dawnej sali posiedzeń działało kino „Gwda” z 259 miejscami. Z budynkiem wiąże się też miejscowa legenda o wystającej cegle w płaskorzeźbie herbu Piły. Jej wyjęcie miało rzekomo doprowadzić do zawalenia całego gmachu. Podczas spaceru oglądaliśmy zarówno herb na zewnątrz, jak i jego fotograficzne zbliżenie na ekspozycji.
Witraże, archiwalne zdjęcia i motocykl z napisem „MILICJA”
W Galerii Sztuki „Akwarium” uwagę zwracały zabytkowe witraże z herbami miast dawnej rejencji. Kompozycje powstały około 1928 roku według projektu związanego z Piłą Maxa Lüdera. W innych pomieszczeniach oglądaliśmy wielkoformatowe reprodukcje dawnych fotografii i pocztówek. Jedna przedstawia gmach od strony placu i nosi podpis „Schneidemühl. Regierungsgebäude”. Na innej widać sterowiec nad zabudową miasta. Kiedy zestawi się te obrazy z dzisiejszym widokiem placu, łatwo dostrzec, jak bardzo zmieniło się otoczenie budynku.
Historię służby opowiadały także przedmioty zgromadzone w gablotach. Widzieliśmy dawne podręczniki, akcesoria fotograficzne, niebieski sygnalizator z napisem „POLICJA” i motocykl zachowany w oznakowaniu „MILICJA”. Osobny przystanek stanowiły plansze poświęcone kobietom w Policji. Przy wejściu do auli znajduje się tablica z jej imieniem. Nadano je w 2025 roku, podczas obchodów setnej rocznicy powołania Policji Kobiecej. Na zewnątrz zatrzymaliśmy się także przy tablicy upamiętniającej policjantów poległych na służbie w latach 1919-1994.
Od szkoły milicyjnej do szkolenia techników kryminalistyki
Po II wojnie światowej w gmachu mieściły się różne urzędy i instytucje. W 1954 roku ulokowano tu Szkołę Podoficerską Milicji Obywatelskiej. Dawne pomieszczenia urzędowe przystosowano do wykładów, a w pierwszym kursie, rozpoczętym w grudniu tego samego roku, uczestniczyło 492 słuchaczy. Po utworzeniu Policji w 1990 roku placówka weszła w nowy etap działalności wraz z reformą szkolnictwa policyjnego.
Dziś Szkoła Policji w Pile prowadzi szkolenie zawodowe podstawowe oraz kursy specjalistyczne dla funkcjonariuszy z całego kraju. Na szkoleniu podstawowym policjantki i policjanci poznają podstawy prawne swojej pracy, uczą się taktyki podejmowania interwencji i ćwiczą działanie w symulowanych sytuacjach. Jedną z głównych specjalności placówki jest przygotowanie kadr służby kryminalnej. W Pile szkolą się między innymi technicy kryminalistyki i funkcjonariusze prowadzący czynności dochodzeniowo-śledcze. Doskonalą umiejętności wykonywania oględzin, dokumentowania miejsca zdarzenia i zabezpieczania śladów, od których może zależeć dalszy przebieg postępowania.
Po wyjściu znów spojrzeliśmy na gmach od strony placu. Trzy łuki, pod którymi zaczęliśmy spacer, można było rozpoznać na oglądanych wcześniej pocztówkach. A niewielka cegła w herbie, której z chodnika niemal nie widać, okazała się szczegółem, przy którym warto zatrzymać przyszłą grupę.
::photoreport{"type":"check-for-article","item":"2536","portal":"faktypilskie.pl"}
Podziękowania dla gospodarzy
W imieniu uczestników kursu dla kandydatów na przewodników oraz Stowarzyszenia Inicjatyw Społecznych EFFATA serdecznie dziękujemy naszym gospodarzom - insp. Marcinowi Sapunowi, podkom. Dariuszowi Brzezińskiemu oraz kom. Dariuszowi Szeflowi - za gościnne przyjęcie, poświęcony nam czas i oprowadzenie po Szkole Policji w Pile.
Dzięki Państwa opowieściom mogliśmy powiązać to, co widzieliśmy na archiwalnych fotografiach i w gablotach, z historią gmachu oraz współczesną pracą szkoły. Tę wiedzę wykorzystamy, oprowadzając kolejne grupy po Pile. Dziękujemy, że mogliśmy poznać budynek przy placu Staszica od środka.
Brak komentarza, Twój może być pierwszy.
Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu faktypilskie.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz
Książki jak sernik z rodzynkami, czyli o moim czytaniu
Widać u Antka fascynację bolszewią, Trockim. Jak to komuch do komuny. Zdjęcie wygląda na sprzed 15 lat, kiedy był piękny i młody, blondas, oczu jasnych, bez wąsów i brody...
stary
12:41, 2026-11-17
Książki jak sernik z rodzynkami, czyli o moim czytaniu
Miałem 10 lat, gdy chirurg Apolinary Skrzypecki zakazał mi grania w piłkę, pływania w jeziorze, biegania, ze względów zdrowotnych przez miesiąc. Od 30 czerwca 1956 do końca lipca. A wakacje były słoneczne, pogodne, ciepłe. Co było robić? Przeczytałem najpierw "Pana Tadeusza", potem "Tajemniczą Wyspę" - dwa tomy, "20000 mil podmorskiej żeglugi" i "Kapitan Nemo". I dobrze, bo na początku roku szkolnego mój wychowawca i polonista zauważył: jak ty szybko i ładnie czytasz! I zaliczył mnie do trójki najlepszych uczniów w V klasie podstawówki. Czytanie mi zostało.
Czytak
12:30, 2026-11-17
Męskie Brzmienia - dwa wyjątkowe koncerty w RCK w Pile
wujów 🤣
chór
10:32, 2026-11-17
Łobżenica: 2,5 mln zł na modernizację podstawówki
Dzięki PiS ♥️
Super
09:53, 2026-11-17