Reza Pahlavi II, amerykańska marionetka, czyli krótka historia dynastii Pahlavich

Najstarszy syn ostatniego szacha Iranu Cyrus Reza po śmierci ojca w 1980 roku ogłosił się dziedzicem korony jako Reza Pahlavi II, działając w USA, gdzie przebywa wraz z rodziną, na rzecz przywrócenia monarchii w Iranie w czym pomagają mu amerykańscy eksperci, także z CIA

Reza Szah

Pierwsza wojna światowa spowodowała w Iranie praktyczny rozpad państwa rządzonego wtedy przez królów z dynastii Kadżarów.

Rząd centralny nie kontrolował całego terytorium, na którym działali rozmaici, lokalni watażkowie.

Teren państwa stał się sceną walk Rosjan z Osmanami, choć Iran ogłosił się państwem neutralnym.

Już po wybuchu rewolucji październikowej szczególnym okrucieństwem wykazała się Brygada Kozacka, w której do głosu doszli młodzi, irańscy oficerowie.

Jej dowódcą był Reza Chan, na wpół analfabeta i irański nacjonalista.

Dla Brytyjczyków, mających w Iranie liczne interesy, przede wszystkim naftowe, był to "mąż opatrznościowy", silny człowiek, który położy kres anarchii.

Także irańscy intelektualiści uznali, że krajowi potrzeba oświeconego despoty.

W 1921 roku Reza Chan ruszył na Teheran i obalił ostatniego szacha z dynastii Kadżarów.

Przez pierwsze cztery lata jako premier stał na czele rządu, jednak przez cały czas przymierzał się do korony.

Koronując się na króla (szaha) przybrał tytuł Reza Szah, przybierając stosowny do swej rangi tytuł Pahlavi (nazwa języka średnioperskiego w królestwie Partów i za dynastii Sasanidów).

Zmuszony do abdykacji w 1941 roku przez USA i Wielką Brytanię za rzekome sprzyjanie nazistom.

Postrzegany do dziś w Iranie jako reformator państwa, choć dokonał tego metodami autorytarnymi.

Wprowadził m.in. powszechną edukację, zreformował administrację, język, zorganizował nowoczesną armię, polepszył infrastrukturę drogową, polepszył służbę zdrowia.

Mohammad Reza Pahlavi

Gdy obejmował tron po ojcu miał dwadzieścia jeden lat.

Przez pierwsze lata panowania próbował kontynuować reformy ojca, choć nie był tak stanowczy jak on i często, pod wpływem doradców amerykańskich i brytyjskich zmieniał zdanie.

W 8 lat od wstąpienia na tron, przeżył zamach na swoje życie.

W 1951 roku premier Mosaddek znacjonalizował brytyjską spółkę naftową British Petroleum, co spowodowało naciski na szaha ze strony USA i Wielkiej Brytanii, by się go pozbył.

Dwa lata później agenci CIA zorganizowali w Teheranie wiec poparcia dla szaha, który zakończył się zamieszkami i upadkiem rządu Mosaddeka.

Pahlavi, za ogromną łapówkę od CIA, poparł pucz i po umocnieniu swojej władzy wycofał decyzje poprzednika.

Kolejne lata, do obalenia w 1979 roku przez islamską rewolucję na której czele stał ajatollah Chomejni, to okres, na przemian autorytaryzmu i reform zwanych jako "biała rewolucja", polegających na westernizacji życia Irańczyków, co nie podobało się szyickiemu duchowieństwu.

To także okres terroru organizacji SAWAK, powołanej przy pomocy amerykańskiej i brytyjskiej, do zwalczania opozycji.

Umarł w Egipcie w 1980 roku, rok po opuszczeniu Iranu.

Cyrus Reza Pahlavi

Po śmierci ojca ogłosił się dziedzicem korony i przybrał tytuł Reza Pahlavi II.

Mieszka, wraz z rodziną, na emigracji w USA, gdzie od wielu lat działa na rzecz przywrócenia monarchii.

W Iranie jest postrzegany jako marionetka w rękach amerykańskich służb specjalnych, głównie CIA. To one też mają finansować jego działalność.

Jest twarzą ostatnich rozruchów w Iranie, choć jego wpływy na irańską opozycję i wojsko, są mocno ograniczone, jeśli nie znikome.