Niezwykła historia zera, czyli co zawdzięczamy Indiom i tzw. ciapatym

Dla tych Polaków, którzy Indusów nazywają "ciapatymi", Indie kojarzą się ze slamsami i biedą. Ale to w Indiach w III/IV wieku naszej ery narodziła się koncepcja zera i tzw. cyfr arabskich, które tak naprawdę są wynalazkiem Indusów. Podczas gdy Europejczycy weszli, po upadku Rzymu, w tzw. wieki ciemne.

Cyfry indyjsko-arabskie

Używamy ich powszechnie.

Od 0 do 10.

Bez nich nie wyobrażamy sobie życia.

Bez nich nie byłoby internetu, komputerów.

A bez zera nie byłoby zapisu zero jedynkowego.

Niewielu jednak wie, że samo 0 i cyfry tzw. arabskie, choć faktycznie indyjsko-arabskie, narodziły się w Indiach, gdzie w owym czasie rozkwitały wielkie cywilizacje i stosowano zasady arytmetyczne z udziałem 0.

Początki zera

W Indiach 0 stało się pełnoprawną cyfrą, nie tylko symbolem braku, gdzieś w okolicach III/IV wieku n.e.

Manuskrypt Bakhshali zawiera jedne z najstarszych zapisów datowanych właśnie na ten okres.

W 628 roku n.e. matematyk Brahmagupta sformułował pierwsze zasady arytmetyczne z udziałem O.

Pozostałe cyfry, znane nam jako "arabskie", również były powszechnie używane.

Podczas gdy w Europie stosowano mało praktyczne cyfry rzymskie.

Do Europy cyfry indyjsko-arabskie trafiły za pośrednictwem muzułmanów z Kalifatu Kordoby (dziś Hiszpania) gdzieś na początku VIII wieku.

Do pozostałej części dopiero kilka wieków potem.

I to z dużymi oporami zważywszy na konotacje muzułmańskie.

W 1202 wielki matematyk z Pizy. Fibonacci, w dziele "Liber abaci" wprowadził zero na gruncie europejskim.

Łatwo policzyć, około osiem wieków później jak Indusi.

Matematyczny geniusz Indusów

Dowodem na matematyczny geniusz Indusów jest tzw. magiczna tablica z Kadżuraho, kompleksu świątyń znanych powszechnie ze swych erotycznych płaskorzeźb.

Ma wymiary 4x4 i zawiera liczby od 1 do 16.

Pochodzi z X wieku.

W istocie jest to tzw. kwadrat doskonały, bo cyfrę 34, stanowiąca do niego klucz, można uzyskać na 30 różnych sposobów.

Niedawno odkryto, że indyjscy matematycy z X w. zakodowali w płaskiej tablicy matematyczne właściwości obiektów wielowymiarowych.

Stereotypy

Jesteśmy zakładnikami stereotypów. Zwłaszcza gdy chodzi o inne nacje i kultury.

Ich stosowanie, niekiedy ułatwia życie, ale najczęściej zniekształca wiedzę o poznawanych ludziach.

Przede wszystkim, obcokrajowcach.

A ze stereotypów rodzi się ksenofobia, a czasami, nienawiść do tego co inne.

Obce.

Jednak, myślący ludzie starają się im nie ulegać i na tyle, na ile jest to możliwe, zgłębiać wiedzę o tych cywilizacjach, którym tak wiele Europa zawdzięcza.