Edukacja domowa - czy potrzebne są zmiany?

Edukacja domowa, czyli nauka zdalna, bardzo często nie jest wyborem zainteresowanych wynikającym z wygody, lecz odpowiedzią na poważne problemy, często zdrowotne lub psychiczne, ale i organizacyjne czy społeczne, np. wykluczenie komunikacyjne. Dlatego zarządzając tą przestrzenią, tak legislacyjnie, jak i organizacyjnie, należy mieć na uwadze te społecznie ważne uwarunkowania - podkreśla senator Adam Szejnfeld, który w sprawie edukacji domowej wystąpił do Minister Edukacji Narodowej.

Senator Adam Szejnfeld wystąpił do Minister Edukacji Narodowej w sprawie planowanych zmian w zasadach przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych dla uczniów realizujących obowiązek szkolny w ramach edukacji domowej.

- To reakcja na liczne sygnały napływające do biura senatorskiego od rodziców, uczniów oraz środowisk związanych z edukacją domową. Dobro dzieci i młodzieży musi pozostać w centrum tej debaty - podkreśla senator Adam Szejnfeld.

Sprawa dotyczy przede wszystkim możliwości przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych w formule online oraz działań kuratoriów oświaty wobec placówek prowadzących edukację domową. Jak wskazuje senator, temat budzi ogromne emocje, ponieważ dotyka dziesiątek tysięcy uczniów w całej Polsce.

W swoim wystąpieniu senator Ziemi Pilskiej zwraca uwagę na to, że edukacja domowa przestała być rozwiązaniem marginalnym i stała się istotnym elementem polskiego systemu oświaty. Obecnie korzysta z niej ponad 60 tysięcy uczniów. Trzeba też pamiętać, iż edukacja domowa bardzo często nie jest wyborem wynikającym z wygody, lecz odpowiedzią na poważne problemy zdrowotne, psychiczne, organizacyjne czy społeczne.

- Wskazywane są przypadki uczniów, dla których tradycyjny model nauczania okazał się zbyt obciążający, a elastyczność edukacji domowej umożliwiła kontynuowanie nauki, rozwój pasji oraz budowanie samodzielności - zaznacza senator.

W swoim oświadczeniu senator wskazuje, że wokół egzaminów online ścierają się dziś różne, ale równie ważne racje. Z jednej strony pojawiają się argumenty dotyczące konieczności zachowania wysokiej jakości kształcenia, porównywalności wyników, wiarygodności egzaminów i skutecznego nadzoru pedagogicznego. Z drugiej strony rodzice, uczniowie oraz część środowisk edukacyjnych i medycznych zwraca uwagę, że dla wielu dzieci egzaminy zdalne są jedyną realną możliwością realizowania obowiązku szkolnego.

Dotyczy to zwłaszcza uczniów z chorobami przewlekłymi, niepełnosprawnościami, trudnościami psychicznymi oraz osób mieszkających w miejscach wykluczonych komunikacyjnie. W ich przypadku obowiązek wielokrotnych dojazdów na egzaminy stacjonarne może stanowić poważną barierę zdrowotną, logistyczną i emocjonalną.

Zdaniem senatora obecny spór pokazuje konieczność wypracowania rozwiązań, które pogodzą trzy kluczowe wartości: wysoką jakość edukacji, rzetelność egzaminów oraz uwzględnienie indywidualnych potrzeb uczniów.

- Uważam, że sprawa ta wymaga spokojnej i merytorycznej debaty, prowadzonej z uwzględnieniem zarówno dobra dzieci i młodzieży, jak również konieczności utrzymania wysokiego poziomu polskiego systemu edukacji oraz zaufania społecznego do procesu egzaminowania - podkreśla Szejnfeld.

Senator zwraca również uwagę, że obowiązujące przepisy nie nadążają za dynamicznym rozwojem edukacji cyfrowej społeczeństwa cyfrowego. Powoduje to rozbieżne interpretacje prawa, brak jednolitych standardów oraz niepewność po stronie uczniów, rodziców i szkół.

W trosce o dobro uczniów korzystających z edukacji domowej oraz o stabilność całego systemu oświaty senator Adam Szejnfeld zwrócił się do Minister Edukacji Narodowej o przedstawienie stanowiska resortu i odpowiedź na szereg pytań dotyczących przyszłości tej formy nauczania.

1. Czy Ministerstwo planuje przygotowanie zmian legislacyjnych jednoznacznie regulujących sposób przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych w edukacji domowej?
2. Czy rozważane jest stworzenie jednolitych standardów technicznych i organizacyjnych umożliwiających przeprowadzanie egzaminów zdalnych przy zachowaniu odpowiedniego poziomu kontroli i wiarygodności?
3. Czy Ministerstwo przewiduje możliwość wprowadzenia szczególnych rozwiązań dla uczniów z chorobami przewlekłymi, niepełnosprawnościami, trudnościami psychicznymi lub mieszkających w miejscach wykluczonych komunikacyjnie?
4. W jaki sposób resort zamierza pogodzić potrzebę utrzymania wysokiego poziomu szkolnictwa i rzetelności egzaminów z koniecznością uwzględnienia dobra dzieci oraz ich indywidualnych potrzeb zdrowotnych i życiowych?
5. Czy prowadzone są analizy dotyczące wpływu obecnych działań nadzorczych na sytuację uczniów korzystających z edukacji domowej oraz funkcjonowanie placówek realizujących tę formę nauczania?