To już codzienność dla milionów Polaków. System kaucyjny nabiera tempa, a najnowsze dane pokazują skalę zmian.

System kaucyjny funkcjonuje w Polsce od października ubiegłego roku, ale dopiero początek 2026 roku przyniósł wyraźne przyspieszenie. Jak wynika z danych Ministerstwa Klimatu i Środowiska, do końca marca zwrócono już około 520 milionów opakowań objętych kaucją.

Skala wzrostu jest zauważalna w bardzo krótkim czasie.

- Do tej pory zebraliśmy około 520 milionów opakowań. W połowie marca informowaliśmy, że było ich 300 milionów. Więc widać wyraźny postęp – mówi wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska.

Gdzie oddajemy opakowania?

System obejmuje dziś dziesiątki tysięcy punktów w całym kraju. Łącznie działa już około 52 tysiące miejsc, w których można oddać butelki i puszki ze znakiem kaucji. Co ważne, nie są to wyłącznie duże sklepy.

Znaczącą rolę odgrywają mniejsze placówki handlowe, które do systemu przystąpiły dobrowolnie. To właśnie tam funkcjonuje niemal połowa punktów przyjmowania opakowań, co sprawia, że oddanie butelki czy puszki coraz częściej odbywa się „przy okazji” codziennych zakupów.

Maszyna albo ręcznie – obie opcje działają

Najwięcej opakowań trafia dziś do automatów, tzw. kaucjomatów. To właśnie one odpowiadają za zdecydowaną większość zwrotów. Nie oznacza to jednak, że brak maszyny w sklepie uniemożliwia oddanie opakowania.

W praktyce system działa szerzej. Sklepy, które nie mają automatów, przyjmują opakowania ręcznie, a klient ma prawo odzyskać kaucję przy kasie. Nawet w sytuacji, gdy urządzenie nie działa lub odmawia przyjęcia opakowania, sklep ma obowiązek je przyjąć.

Zmieniają się codzienne nawyki

Resort klimatu podkreśla, że system zaczyna mieć realny wpływ na zachowania konsumentów. Oddawanie opakowań staje się elementem codziennych zakupów, a coraz większa liczba surowców wraca do obiegu.

- System kaucyjny działa z pełną mocą i realnie zmienia codzienne nawyki konsumentów oraz naszą wspólną rzeczywistość – podkreśla wiceministra.

Na co zwrócić uwagę przy zwrocie kaucji?

W praktyce obowiązuje kilka prostych zasad. Każde opakowanie objęte systemem musi mieć wyraźne oznaczenie kaucji, a sklep ma obowiązek przyjąć je niezależnie od marki czy miejsca zakupu. System działa bezparagonowo, co oznacza, że nie trzeba okazywać dowodu zakupu przy zwrocie.

Kwota oddawanej kaucji zawsze odpowiada tej, która została doliczona przy zakupie produktu.