Winnica w Okonku przed zmianą prawa. Czy będzie mogła informować o swoich wydarzeniach?

Polscy winiarze popierają potrzebę ochrony osób małoletnich i ograniczania nieodpowiedzialnego marketingu alkoholu. Nie chcą jednak opierać możliwości organizowania festiwali, zwiedzania czy koncertów na ustnych zapewnieniach. Apelują o jasny zapis w ustawie, który odróżni zakazaną reklamę od neutralnej informacji o wydarzeniach i działalności winnic.

Sejm ma zająć się trzecim czytaniem projektów zmian w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - druków nr 2007, 2010, 2856 i 2856-A. Przed głosowaniem winiarze podkreślają, że nie sprzeciwiają się samej nowelizacji ani jej celom. Chcą natomiast, by przepisy jasno określały, jak winnice mogą informować o wydarzeniach i działalności enoturystycznej.

- Popieramy ustawę i potrzebę ograniczania szkodliwych form reklamy alkoholu. Nie chcemy jednak, by możliwość organizowania festiwali zależała od tego, jak dziś ktoś interpretuje przepisy albo co obiecuje w rozmowie. Jeśli wydarzenia winiarskie mają być dozwolone, powinno to wynikać wprost z ustawy - mówi Monika Czarniecka, ekspertka komunikacji w branżach regulowanych i założycielka 100 PTS.

W debacie publicznej pojawiają się zapewnienia, że festiwale wina i wydarzenia winiarskie będą mogły się odbywać. Dla przedsiębiorców takie deklaracje nie dają jednak pewności prawnej. O tym, co wolno, powinien rozstrzygać tekst ustawy - tak, by właściciel winnicy mógł wcześniej ocenić, czy może opublikować program wydarzenia, podać jego nazwę albo zaprosić na zwiedzanie.

Nie chodzi o swobodną reklamę alkoholu

Projekt szeroko definiuje promocję napojów alkoholowych. Wśród działań, które mogą zostać nią objęte, wymienia m.in. publiczne degustacje, rabaty, sprzedaż premiowaną, pakiety i programy lojalnościowe. Za prowadzenie reklamy lub promocji z naruszeniem projektowanych przepisów przewidziano grzywnę od 30 tys. do 1 mln zł, karę ograniczenia wolności albo obie kary łącznie.

Kluczowy dla branży winiarskiej jest druk 2856-A. Komisja Zdrowia rekomenduje w nim odrzucenie poprawek, które miały doprecyzować różnicę między reklamą i promocją alkoholu a przekazami informacyjnymi i edukacyjnymi dotyczącymi wyrobów winiarskich oraz wydarzeń enokulinarnych.

- Nie prosimy o zgodę na nieograniczoną reklamę alkoholu. Potrzebujemy jasnej odpowiedzi, czy możemy podać datę winobrania, program koncertu albo informację o zwiedzaniu winnicy. To są zwykłe informacje o legalnej działalności gospodarstwa. Ustawa powinna wyraźnie odróżniać je od zachęt do kupowania lub większego spożycia alkoholu - mówi Czarniecka.

Winiarze wskazują, że można określić warunki takich informacji, na przykład ograniczyć je do dorosłych odbiorców, wymagać ostrzeżenia zdrowotnego i wykluczyć zachęty cenowe. Ich zdaniem przepisy powinny dawać przedsiębiorcom i organom stosującym prawo czytelne kryteria.

„Nie mamy działu prawnego”

Dla niewielkich gospodarstw problem niejasnych zasad szybko przekłada się na codzienne decyzje: czy opublikować zaproszenie na winobranie, pokazać program wydarzenia albo poinformować, że zwiedzanie obejmuje degustację.

- Jesteśmy małą winnicą. Nie mamy działu prawnego, który sprawdza każde zdanie przed publikacją. Organizujemy winobranie, zwiedzanie czy koncert i chcemy po prostu poinformować o tym gości. Jeśli nie będę wiedział, czy taki post jest dozwolony, najbezpieczniej będzie nie napisać nic. Tylko wtedy nikt się o wydarzeniu nie dowie - mówi Tomasz Głowacki, właściciel Winnicy Tecławska Góra w Okonku.

Dla wielu rodzinnych winnic uprawa winorośli, produkcja wina, sprzedaż, zwiedzanie i wydarzenia składają się na jeden model działalności. Goście odwiedzający winnicę korzystają też z lokalnych restauracji, noclegów i innych atrakcji turystycznych.

- Każdy gość ma dla nas znaczenie. Chcemy prowadzić działalność zgodnie z prawem, ale musimy wiedzieć, jakie ono jest. Możliwość zorganizowania wydarzenia niewiele znaczy, jeśli nie możemy bez obaw poinformować, że ono się odbywa - dodaje Głowacki.

Brak jasnej granicy może prowadzić do efektu mrożącego: przedsiębiorcy, obawiając się wysokiej sankcji i niepewnej interpretacji, będą rezygnować z publikowania informacji albo organizowania wydarzeń.

Prawo powinno dawać pewność, nie wymagać domysłów

Winiarze podkreślają, że państwo ma prawo ograniczać reklamę alkoholu i chronić osoby małoletnie. Zwracają jednak uwagę, że regulacje powinny jednocześnie pozwalać przedsiębiorcom ustalić, jakie działania są zgodne z prawem.

- Można popierać cele zdrowotne ustawy i jednocześnie domagać się precyzyjnych przepisów. Chcemy rozwiązania, które ograniczy nieodpowiedzialną promocję, a zarazem jasno pozwoli informować o kulturze, turystyce i wydarzeniach winiarskich kierowanych do dorosłych. Nie chcemy polegać na zapewnieniu: „będzie dobrze”. Chcemy móc przeczytać to w ustawie - podsumowuje Monika Czarniecka.

Ważne doprecyzowanie: projekt przewiduje karę ograniczenia wolności, a nie karę pozbawienia wolności. Przewiduje także grzywnę od 30 tys. do 1 mln zł.

***

Monika Czarniecka: ekspertka komunikacji w branżach regulowanych i założycielka 100 PTS, agencji specjalizującej się w PR polskiego winiarstwa. Od pięciu lat zajmuje się relacjami z mediami, komunikacją zmian prawnych, budowaniem pozycji ekspertów i prowadzeniem branżowych akcji medialnych.

Tomasz Głowacki: właściciel Winnicy Tecławska Góra w Okonku - niewielkiej, rodzinnej winnicy działającej od 2012 roku. Producent polskiego wina i promotor lokalnego winiarstwa oraz enoturystyki.

^{Stan informacji: 7 października 2026 r., przed trzecim czytaniem. Źródła: harmonogram obrad Sejmu; druk nr 2856; dodatkowe sprawozdanie Komisji Zdrowia - druk nr 2856-A; informacja o posiedzeniu Komisji Zdrowia z 17 września 2026 r.}