Otwarte biuro miało być receptą na lepszą współpracę, a dla wielu zespołów stało się codzienną walką o skupienie. Dzwoniące telefony, rozmowy przy sąsiednich biurkach i brak kąta na poufne spotkanie potrafią zepsuć niejeden dzień pracy. Z kolei powrót do zamkniętych pokoi z murowanymi ścianami oznacza ciemne korytarze i poczucie odcięcia od reszty zespołu. Czy naprawdę trzeba wybierać między jasnym biurem a spokojem?

Rozwiązaniem pośrednim są ściany ze szkła. Pozwalają mieć ciastko i zjeść ciastko, czyli podzielić przestrzeń na strefy bez utraty światła dziennego i poczucia otwartości. Sprawdzą się zarówno w dużym biurowcu, jak i w kilkuosobowej kancelarii czy biurze rachunkowym w Pile.

Dlaczego open space nie spełnił obietnic

W 2018 roku Ethan Bernstein i Stephen Turban z Harvardu opisali, co wydarzyło się w siedzibach dwóch dużych korporacji po przeniesieniu pracowników do otwartej przestrzeni. Liczba rozmów twarzą w twarz spadła o około 70%, za to przybyło e-maili i wiadomości na komunikatorach. Ludzie, którzy mieli się do siebie zbliżyć, zamiast podejść do kolegi przy biurku, coraz częściej do niego pisali.

Drugim problemem jest rozproszenie. Gloria Mark z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Irvine wyliczyła, że do przerwanego zadania wracamy średnio dopiero po 23 minutach i 15 sekundach. W otwartej przestrzeni, która w godzinach szczytu przypomina dworzec kolejowy, o takie wybicie z rytmu nietrudno. Kto choć raz nie próbował dokończyć ważnego maila, gdy tuż obok toczyła się ożywiona rozmowa przez telefon?

Światło dzienne, którego szkoda zamurowywać

Szklana ściana działa jak filtr – przepuszcza to, co dobre, czyli dzienne światło, a zatrzymuje hałas. Dzięki temu blask z okien sięga w głąb piętra, także do sal spotkań i gabinetów, które przy murowanych ścianach byłyby skazane na lampy od rana do wieczora. Ma to znaczenie nie tylko dla rachunków za prąd, ale przede wszystkim dla samopoczucia ludzi.

Badanie prof. Alana Hedge’a z Uniwersytetu Cornella z 2018 roku pokazało, że w biurach z optymalnym dostępem do światła dziennego pracownicy zgłaszali aż o 84% mniej dolegliwości, takich jak zmęczenie oczu, bóle głowy czy nieostre widzenie. W sondażu Future Workplace wśród ponad 1600 pracowników z Ameryki Północnej dostęp do światła i widoku na zewnątrz wygrał ranking najbardziej pożądanych cech biura – przed stołówką i siłownią.

Winston Churchill, przemawiając w 1943 roku w Izbie Gmin w sprawie odbudowy sali zniszczonej podczas niemieckich nalotów, powiedział: „Kształtujemy nasze budynki, a potem one kształtują nas”. W biurze ciemny pokój na końcu korytarza zachęca do zamykania drzwi, a jasna, czytelna przestrzeń sprzyja rozmowie – nawet jeśli dzieli ją szklana przegroda.

Cisza: ile decybeli naprawdę potrzebujesz?

Czy przez szybę nie będzie wszystkiego słychać? To zależy od izolacyjności akustycznej, oznaczanej symbolem Rw i podawanej w decybelach. Im wyższa wartość, tym mniej dźwięku przenika do sąsiedniego pomieszczenia. Skala jest logarytmiczna – każde 10 dB różnicy to dla ucha mniej więcej dwukrotna zmiana głośności. Orientacyjnie, według klasycznych tabel akustycznych, wygląda to tak:

Pojedyncza tafla zwykle wystarczy do wydzielenia stref, ale tam, gdzie liczy się dyskrecja, lepiej sprawdzają się ściany z podwójnym szkleniem. Dwie tafle przedzielone warstwą powietrza tłumią dźwięk znacznie skuteczniej, a najbardziej zaawansowane systemy przekraczają nawet 50 dB. Wartość z katalogu pochodzi jednak z laboratorium, a w biurze dźwięk potrafi przejść bokiem – przez sufit podwieszany czy kanały wentylacyjne.

Łańcuch jest tak mocny, jak jego najsłabsze ogniwo, a w szklanej ścianie są nim zwykle drzwi. Warto więc zapytać wykonawcę o drzwi akustyczne z opadającą uszczelką progową i o to, jak ściana zostanie połączona ze stropem.

Prywatność bez efektu akwarium

Czy za szklaną ścianą nie będę się czuć tak, jakby ktoś ciągle patrzył mi na ręce? To częsta obawa, ale szkło wcale nie musi być w pełni przezroczyste. Prywatność da się dawkować – zasłonić to, co wymaga dyskrecji, i zostawić drogę dla światła. Najczęściej wybierane rozwiązania to:

• folie matowe lub z nadrukiem – najtańsze i łatwe do wymiany, mogą też prezentować logo firmy,
• szkło satynowane – mleczne na stałe, przepuszcza światło, ale nie widok,
• żaluzje międzyszybowe – ukryte między taflami podwójnego szklenia, nie zbierają kurzu,
• szkło przełączalne – po naciśnięciu przycisku zmienia się z przezroczystego w mleczne.

Pasy folii na wysokości wzroku pełnią też mniej oczywistą funkcję – sprawiają, że tafla jest dobrze widoczna i nikt nie wejdzie w nią z rozpędu. Same tafle wykonuje się ze szkła bezpiecznego: hartowanego, które po stłuczeniu rozpada się na drobne, tępe kawałki, lub laminowanego, w którym odłamki zatrzymuje folia między taflami.

Ściany, które nadążają za firmą

Dobrze zaprojektowana zabudowa szklana biura to nie tylko szyby, ale cały system: profile, drzwi, uszczelki i okucia. Modułowe konstrukcje montuje się na sucho, bez kucia i niemal bez kurzu, a w typowym biurze trwa to zwykle kilka dni. Gdy firma się rozrośnie albo zmieni sposób pracy, ściany można przestawić lub zdemontować i wykorzystać ponownie. O murowanej ściance trudno to powiedzieć.

Zanim zamówisz zabudowę, zastanów się, co będzie się działo w poszczególnych pomieszczeniach. Sala, w której rozmawia się o wynagrodzeniach, wymaga innej izolacyjności niż kącik kawowy. Rzetelny wykonawca zacznie od pytań o sposób pracy zespołu, a dopiero potem zaproponuje system, rodzaj szkła i drzwi.

Podsumowanie

Szklane ściany nie rozwiążą wszystkich problemów biura, ale pozwalają pogodzić to, co do niedawna wydawało się nie do pogodzenia: jasność, ciszę i dyskrecję. Kluczem jest dopasowanie parametrów do realnych potrzeb, bo nawet najpiękniejsza tafla nie zastąpi przemyślanego projektu.