Narodowy Bank Polski poinformował, że od poniedziałku 8 czerwca br. będą dostępne w sprzedaży srebrne monety kolekcjonerskie „50. rocznica Czerwca ‘76”.

Moneta o nominale 10 zł jest wykonana ze srebra o próbie 999,9, ma średnicę 32,00 mm i masę 14,14 g. Jej nakład emisyjny wynosi do 8000 sztuk. Będzie można nabyć ją we wszystkich Oddziałach Okręgowych NBP i w sklepie internetowym Kolekcjoner w cenie 370 zł.

Na rewersie monety przedstawiono sylwetki protestujących oraz fragmenty dwóch flag o barwach Rzeczypospolitej Polskiej. Na awersie umieszczono nazwy miast, w których protesty Czerwca ‘76 miały najbardziej dramatyczny przebieg: „Radom”, „Ursus”, „Płock”. W tle przedstawiono stylizowany wizerunek bloku mieszkalnego.

Z końcem 1974 roku, po czteroleciu gierkowskiego „cudu gospodarczego”, sytuacja gospodarcza w PRL zaczęła się gwałtownie pogarszać. 24 czerwca 1976 roku władze ogłosiły „propozycję zmian struktury cen”, co oznaczało drastyczne podwyżki podstawowych artykułów spożywczych. Ceny mięsa i ryb miały wzrosnąć o blisko 70 procent, cukru o 90 procent, a ryżu o 150 procent. Spowodowało to następnego dnia wybuch protestów społecznych, które objęły 112 zakładów pracy w 24 województwach, a udział w nich wzięło ponad 80 tysięcy osób. Najbardziej dramatyczny przebieg miały zajścia w Radomiu, Ursusie i Płocku.

W Radomiu robotnicy wyszli na ulicę i domagali się rozmowy z władzami. Po odmowie, część protestujących wtargnęła do siedziby PZPR, zdemolowała i podpaliła ją. Po stłumieniu protestu milicja brutalnie biła i zatrzymywała ludzi.

Robotnicy Zakładów Mechanicznych „Ursus” rozpoczęli strajk i zablokowali tory kolejowe, zatrzymując ruch pociągów. Protest miał spokojny charakter, jednak po jego zakończeniu milicja zaatakowała uczestników i dokonała wielu zatrzymań. Z kolei w Płocku pracownicy zakładów petrochemicznych zorganizowali strajk i wiec, a następnie przeszli pod siedzibę PZPR. Początkowo, demonstracja przebiegała spokojnie, lecz po interwencji milicji doszło do starć i zamieszek. Wielu uczestników zatrzymano.

Według oficjalnych danych aresztowano wówczas 239 osób - w Radomiu 173, w Płocku 35, w Ursusie 31. Część stanęła przed kolegiami ds. wykroczeń, 40 osób przed sądami. Najwyższe wyroki - 10 lat więzienia - zasądzono wobec niektórych Radomian. Ostatnich skazanych uwolniono na podstawie amnestii z lipca 1977 roku.

Kolejna emisja jest zaplanowana na 24 czerwca br. Tego dnia Narodowy Bank Polski wprowadzi do obiegu srebrną monetę kolekcjonerską o nominale 20 zł - „70. rocznica Poznańskiego Czerwca’ 56”.