Wacław Kubski: Wizjoner, marzyciel, artysta nietuzinkowy

Rozmowa z Wacławem Kubskim prezesem Związku Plastyków Artystów Rzeczpospolitej Polskiej, kpt. pilotem oraz jubilatem, który skończy za kilka dni 85 lat.

Jest Pan absolwentem Oficerskiej Szkoły Lotniczej w Dęblinie, nazywanej Szkołą Orląt.

- Było to w 1963 roku. Szkoła Dęblińska zmieniała nazwy i nazywa się obecnie Akademia Sił Powietrznych. Pilotów jest coraz mniej i samolotów też. Jeden samolot F-35 kosztuje 140 mln dolarów, to bardzo dużo. Nawet trudno to sobie wyobrazić, że w tym samolocie siedzi jeden pilot. O takiego pilota trzeba bardzo dbać…

Po przejściu na emeryturę podjął Pan pracę w kulturze. I to od razu został Pan dyrektorem, kierownikiem, urzędnikiem Urzędu Wojewódzkiego, przewodniczącym Rady Pracowniczej (obecnie Rada Nadzorcza) w Warszawie w Pracownie Sztuk Plastycznych w dyrekcji Naczelnej.

- PSP była to firma monopolista na rynku usług plastycznych w Polsce. Sama Rada Nadzorcza liczyła 30 osób przedstawicieli oddziałów z całej Polski. Pracy było dużo, odpowiedzialność wielka i kontakt bezpośredni z ministrem kultury. I to była praca społeczna.

Oprócz tego społecznie pracował Pan jako prezes kolejnych Związków Plastyków, aż do obecnego Związku Plastyków Artystów Rzeczpospolitej Polskiej. Czy to nie za wiele?

- Męczy mnie to czasami. Myślę o tym, że czas iść na emeryturę, ale nie mam następcy. Nie ma kandydata na prezesa nawet na próbę. Próbowałem i nic. I tak próbuję. Może jak to przeczytają, to ktoś odpowiedzialny i chętny do pracy społecznej znajdzie się? Zobaczymy.

Ma Pan na koncie wiele sukcesów artystycznych, ale też organizacyjnych…

- Założyłem i kierowałem wieloma stowarzyszeniami twórczymi: Grupa Plastyczna Plama (1979), Pilskie Stowarzyszenie Plastyków Nieprofesjonalnych (1980), Związek Plastyków (1990), Związek Artystów Plastyków (2009), Związek Plastyków Artystów Rzeczpospolitej Polskiej (2010). W latach 80. ubiegłego wieku byłem dyrektorem Biura wystaw Artystycznych w Pile, równocześnie kierownikiem Delegatury Pracowni Sztuk Plastycznych na województwo pilskie i kierownikiem Galerii Wystawienniczo-Sprzedażnej PSP w Pile (pierwszej takiej galerii w dziejach Piły istniejącej przez 10 lat). W latach 80. zasiadałem w Komisji Rzeczoznawców PSP w Poznaniu.

Pańskie prace eksponowane były na wielu wystawach. Czy któreś z nich miały dla Pana szczególne znaczenie?

- Tak, to wystawa ,,Wielka Wystawa - Wszystko już było” oraz Biennale ,,Dąbrowa Górnicza” i ,,Grodzisk Wielkopolski”. Ważne było kilkadziesiąt plenerów plastycznych (regionalnych i ogólnopolskich), które organizowałem i prowadziłem jako komisarz: Mrzeżyno, Nadarzyce, Radawnica, Rogoźno, Złotów, Niechorze, Kiekrz, Lubasz. Na każdy z nich musiałem zdobywać pieniądze.

Czy za tę pracę przy zdobywaniu pieniędzy ktoś podziękował?

- Najczęściej ludzie myślą, że to Wackowi przychodzi samo.

Dziękuję za rozmowę.

Rozmawiał: Kazimierz Ciborski, krytyk sztuki

Wybrane oznaczenia: Brązowy Medal ,,Siły Zbrojne w służbie Ojczyzny” (1972), Srebrny Medal ,,Siły Zbrojne w służbie Ojczyzny” (1973), Brązowy Medal ,, Za zasługi dla obronności Kraju” (1974), Zasłużony Działacz Kultury (1981), odznaka honorowa ,,Za zasługi w rozwoju Piły” (1981), złota odznaka honorowa ,,Za zasługi w rozwoju Województwa Pilskiego” (1982), Złoty Krzyż Zasługi (1984), Medal 40-lecia Polski Ludowej (1984), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2005), brązowy medal Zasłużony Kulturze ,,Gloria Artis” (2007), odznaka honorowa ,,Za zasługi dla Województwa Wielkopolskiego” (2009), srebrny medal Zasłużony Kulturze ,,Gloria Artis” (2020).

Nagrody: trzy pierwsze nagrody w konkursach Wojsk Lotniczych ,,Konfrontacje” (1971, 1972, 1973), I nagroda w konkursie ,,Laur Pilski” (1982), Nagroda Wojewody Pilskiego w konkursie wystawy ,,Wielka Wystawa - Wszystko już było” (1996), Nagroda Starosty Pilskiego w dziedzinie twórczości i upowszechniania kultury (2004).

Teresa Chomik-Kazarian, krytyk sztuki: Wacław Kubski - pilot, artysta-malarz, ale przede wszystkim wspaniały człowiek, który troszczy się o innych artystów nie mając w tym interesu, a tylko sobie znaną satysfakcję.

30 lat temu powołał do życia związek artystów, którego podwaliny i ramy musiał zbudować sam, ponieważ w tamtym czasie było to pionierskie myślenie. Określił też jego zakres i powstała sieć oddziałów w całej Polsce, w tym nasz chełmski, który 2 lata temu obchodził 25-lecie. Sądzę, że to fenomen, w czasie, kiedy inne związki (nawet te ze 100-letnią tradycją) padają lub mają duże kłopoty.

Pokonywanie barier wszelkiego rodzaju to Wacka specjalność. Drąży temat z uporem, aż załatwi, co sobie wymyślił. Tak jest z tą opieką nad artystami, kolegami związkowymi, działającymi w terenie. Składa wnioski do ministerstw o honorowe odznaczenia, np. zasłużony dla kultury polskiej, o krzyże zasługi... Każdy z nas, oprócz pracy twórczej, jest organizatorem warsztatów, wystaw, plenerów i wielu innych działań. Widzi to tylko Wacek i zawsze potrafi docenić.

Wacek, wizjoner, marzyciel, nietuzinkowy artysta, organizator i uczestnik wielu plenerów, warsztatów twórczych oraz wystaw, takich jak ta w Pile w roku 1996 ”Wszystko już było”, w której ja osobiście i inni artyści z naszego oddziału braliśmy udział.

Na plenery, organizowane od 1993 roku w Uhrze Wacek podjeżdżał eleganckim samochodem, z którego wysiadał gotowy do podziwiania, w nienagannym długim płaszczu, czarnym kapeluszu, z białym szalem lub czerwoną apaszką. I się zaczynało. Skupiał wszystkich artystów wokół siebie, będąc duszą towarzystwa o wyjątkowej inteligencji i specyficznym przywódczym talencie.

I tak do dnia wystawy, na którą nasz kolega przynosił obrazy (namalowane nie wiadomo kiedy i gdzie) i szokował. Na obrazie podpisanym „czerwony czy zielony dzbanek” wcale nie było czerwonego ani zielonego, a na tym podpisanym „rozbity” też dzbanek nie był rozbity. Uczestnicy próbowali zaglądać do obrazów od tyłu, szukając tej „rozbitości”.

Sztuka, jak i życie Wacka bawi. Jego malarstwo jest po części prowokacją, zadawaniem pytań, rozmową z odbiorcą. To właśnie odbiorcy zostawia wiele przestrzeni na zrozumienie tego, co chce przekazać. Patrząc na Jego obrazy budujemy dokończenie, jakby tylko dotkniętych, zapowiedzianych myśli i własny obraz.

Swoim malarstwem rzuca wyzwania, bawi nas i siebie. Są to obrazy malowane chwilą, nastrojem, który „złapany” już jest przekazem (dla nas odbiorców) tej niekonwencjonalnej wypowiedzi. Ta niedokończoność obrazów znana jest w sztuce i otwierała nawet nowe kierunki, ale u Wacka najbardziej chodzi o rozmowę z nami.

Każda jego wystawa jest tą szczególną rozmową, zagadką i po części prowokacją. Przygotujmy się na takie właśnie spotkanie z autorem i jego sztuką.

Nela Nelip z Katowic, rzeczoznawca w dziedzinie malarstwa: Plener malarski Nadarzyce 1990 roku. Wtedy poznałam go osobiście - szczupły, przystojny, pachniał mieszaniną bardzo dobrej wody kolońskiej i tytoniu. Fizyczne zaprzeczenie wizerunku prezesa. Ujmujący, łamiący wszelkie bariery sztuczności. Przygarnia ludzi takimi jacy są. Przyjaźnie nastawiony do świata. Niezwykle tolerancyjny, rozumiejący wszelkie słabostki ludzkie.

Gawędziarz, gawędziarz, gawędziarz. Przy tamtych ważnych zaletach ta cecha gawędziarza staje się czasami trochę uciążliwą przywarą ale trzeba to dzielnie przetrzymać żeby otworzyć się na cały wachlarz niezwykłego uroku jaki nieustannie rozsiewa wokół siebie nasz PREZES WACŁAW KUBSKI.

Masz chandrę? Wpadłeś w depresję? - spotkaj się z Wackiem!!! Poświęci Ci dużo czasu i… odpłyniesz daleko od swoich problemów, nawet nie będziesz wiedział kiedy wrócisz do swojej uzdrowionej psychiki - zupełnie odnowiony. Uwielbiamy to. Kochamy Wacka.