Kosztował 18 mln zł. Zajazd z Łobżenicy skopiowany w Osieku

Dzisiaj w Muzeum Kultury Ludowej w Osieku nad Notecią odbyło się uroczyste otwarcie zrekonstruowanego zabytkowego zajazdu pocztowego.

Pierwowzór, wybudowany na przełomie XVIII i XIX wieku, stoi w Łobżenicy. Był on wyjątkowym przykładem krajeńskiej architektury, a zarazem jedynym tego typu zachowanym obiektem w północnej Wielkopolsce.

Niestety w wyniku niewłaściwej eksploatacji oraz prowadzonych w przeszłości prac remontowych oryginalny budynek bezpowrotnie utracił swój historyczny autentyzm.

Rekonstrukcja zajazdu pozwoliła na odtworzenie jego pierwotnej formy. Włączony do zespołu obiektów prezentowanych w Muzeum Kultury Ludowej w Osieku nad Notecią na co dzień pełnić będzie rolę wielofunkcyjnego centrum kultury i edukacji regionalnej.

***

Muzeum Kultury Ludowej w Osieku nad Notecią jest oddziałem Muzeum Okręgowego im. Stanisława Staszica w Pile, instytucji kultury podległej samorządowi województwa wielkopolskiego. Placówka obejmuje swoją działalnością północne rubieże Wielkopolski. Gromadzi muzealia i obiekty architektury wiejskiej z terenu Krajny, Pałuk i Puszczy Noteckiej.

Pierwsze próby związane z planem przeniesienia/odtworzenia łobżenickiego zajazdu w Osieku sięgają 2008 roku, kiedy to bez powodzenia usiłowano sfinansować je ze środków unijnych Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego.

- Przez kolejne lata snuliśmy tylko plany, aż powróciliśmy do tematu w 2021 roku. W latach 2022-2023 przeprowadzono badania archeologiczne, a w roku 2024 ruszyła budowa - wspominał Ziemowit Niedźwiecki, dyrektor Muzeum Okręgowego im. Stanisława Staszica w Pile. - Dziś zrekonstruowany zajazd jest częścią skansenu. Zyskaliśmy nową przestrzeń do rozwijania działalności muzealnej, na warsztaty, lekcje muzealne i inne działania. Ponadto w latach 2024-2025 skansen wzbogacił się o dwa obiekty o wielkiej wartości etnograficznej: zabytkową chałupę przeniesioną ze wsi Święta oraz XVIII-wieczną organistówkę z Runowa Krajeńskiego.

- Współpraca z samorządem województwa wielkopolskiego ma dla nas szczególne znaczenie - podkreślił dyrektor Niedźwiecki. - Dzięki otwartości naszego organizatora na potrzeby muzeum, zaangażowaniu i wzajemnemu zrozumieniu możemy podejmować wspólnie działania, które służą ochronie dziedzictwa kulturowego regionu i rozwijaniu naszej oferty dla zwiedzających. W zajeździe będziemy mogli przez cały rok organizować lekcje muzealne oraz warsztaty w specjalnie przygotowanej do tego celu pracowni. Te spotkania pozwolą młodym ludziom lepiej zrozumieć tradycję i kulturę naszego regionu. Dziękuję panu marszałkowi za zaufanie i wsparcie ze strony samorządu województwa. Osobne podziękowania kieruję do pana posła Henryka Szopińskiego, który wspierał tę ideę jeszcze jako radny sejmiku i przewodniczący komisji kultury, a dziś jako poseł nadal jest blisko naszych spraw. Dziękuję panu dyrektorowi Włodzimierzowi Mazurkiewiczowi i całemu departamentowi kultury urzędu marszałkowskiego za życzliwość i przychylność dla tej inwestycji.

- Osiągamy dzisiaj trzy efekty: odtworzenie zabytkowego zajazdu, wzbogacamy o ważny obiekt osiecki skansen, a muzeum zyskuje świetną przestrzeń, pozwalająca na rozwinięcie jego oferty - mówił uczestniczący w wydarzeniu marszałek województwa wielkopolskiego Marek Woźniak. - Ten zajazd to uzupełnienie opowieści o wielkopolskiej wsi wsi. Historia naszego regionu jest bogata i warto ją opowiadać w atrakcyjny sposób młodemu pokoleniu. Trzeba je również wyposażyć w świadomość, skąd wyrastamy. Większość Polaków ma pochodzenie wiejskie i wcale nie musimy się tego wstydzić. Dziedzictwo, które jest powiązane z rolą, przyrodą, zmiennością pór roku, można zagubić w środowisku miejskim. Dlatego muzeum w formie skansenu jest najlepszym miejscem, gdzie ta opowieść może być prowadzona.   

- Pamiętam, jak wiele lat temu dyrektor Niedźwiecki wyznał: „Wiesz, mam jeszcze jedno takie marzenie…”. I pokazał mi te niezrealizowane projekty z 2008 roku. Odpowiedziałem: no to zróbmy pierwszy krok, zacznijmy od uzyskania na nowo pozwoleń. Dziś mam wielką satysfakcję, że udało się ten temat doprowadzić do szczęśliwego finału. Jestem też ogromnie dumny też z tego, że w Wielkopolsce panuje przyjazny klimat dla kultury. Samorząd województwa działa wieloformatowo, ale kulturę bardzo docenia - zaznacza poseł Henryk Szopiński, przewodniczący Rady Muzeum przy Muzeum Okręgowym im. Stanisława Staszica w Pile.

Koszt rekonstrukcji zajazdu wyniósł ponad 18 milionów złotych. Inwestycja została zrealizowana w ramach Wieloletniej Prognozy Finansowej Województwa Wielkopolskiego na lata 2022-2026.

Ponadto ok. 2,5 miliona złotych kosztowało przeniesienie wspomnianych obiektów ze Świętej o Runowa.   

W ostatnich tygodniach wybudowano też 230 metrów nowego chodnika prowadzącego do skansenu. Zadanie kosztujące ok. 200 tysięcy złotych sfinansowali solidarnie powiat pilski, gmina Wyrzysk i samorząd województwa wielkopolskiego.

Po oficjalnym otwarciu zajazdu chętni mogli zejść do części piwnicznej i osobiście spróbować swoich sił w rzemiośle garncarskim.