Zacharzyn pamięta. "Nigdy więcej nienawiści, nigdy więcej wojny!"

87 lat temu nadnoteckie łąki były świadkiem jednej z najtragiczniejszych kart historii gminy Chodzież. Z rąk miejscowych Niemców poniosło tam śmierć siedmiu mężczyzn - mieszkańców Zacharzyna, Słomek i Konstantynowa.

We wrześniu 1939 roku na czele gminy Zacharzyn stał Niemiec Emil Heyn, który był zarazem komendantem samoobrony. To pod jego kierunkiem grupa mieszkających w okolicy Niemców zorganizowała w piwnicach dwa więzienia. Trafili do nich Polacy aresztowani za przynależność do organizacji ,,Strzelec” oraz z zarzutami o wrogim nastawieniu do Niemców. Dopiero w latach 70. świadkowie tamtych zdarzeń opowiedzieli o ich bestialskim traktowaniu, biciu, poniżaniu i głodzeniu. Dla siedmiu mężczyzn pobyt w więzieniu zakończył się śmiercią.

Pracowali w Zacharzynie jako robotnicy rolni. Miejscowi: 18-letni Paweł Grzegorzewski, rok starszy Feliks Kunkiel i 24-letni Paweł Kierman. Najmłodszy, 16-letni Bernard Rutkowski, oraz najstarszy, 38-letni Stanisław Karniszewski, mieszkali w Słomkach. Bracia Leon (18 lat) i Adam (20 lat) Jagiełło byli synami rolnika z Konstantynowa.

W nocy z 12 na 13 września dwóch z nich i 19 września 1939 roku pięciu pozostałych zostało wyprowadzonych na torfowiska na nadnoteckich łąkach. Już stamtąd nie wrócili. Dzisiaj ich śmierć - tylko dlatego, że byli Polakami - upamiętnia stojący w Zacharzynie tuż przy drodze wojewódzkiej nr 191 pomnik.

- Stoimy na ziemi, która była świadkiem jednej z największych tragedii w naszej „małej ojczyźnie”. Siedmiu mieszkańców Zacharzyna, Konstantynowa i Słomek zapłaciło wówczas najwyższą cenę. Cenę życia. Motto „Medalionów Zofii Nałkowskiej - „Ludzie ludziom zgotowali ten los” - przystaje i do tej tragedii. Bo katami byli ci, którzy z którymi jeszcze chwilę wcześniej ofiary dzieliły codzienność. Byli ich sąsiadami. To nazistowska ideologia zatruła ich serca, była niczym sączenie jadu - mówiła w swoim wystąpieniu wójt gminy Chodzież Kamila Szejner.

Pan wójt zwróciła uwagę, że nienawiść może przybierać różne formy i również obecnie nie należy wobec niej pozostawać obojętnym.

- Ta potworna zbrodnia miała tu zasiać strach i wykorzenić polskość. Ale po 87 latach nienawiść wciąż się objawia. Nie zaczyna się od karabinu, jest choćby na ekranach smartfonów. Nie bądźmy obojętni na nienawiść, na hejt, bo może z tego wybuchnąć wielki pożar. Niech z tych nadnoteckich łąk rozlegnie się jasny przekaz: Nigdy więcej nienawiści. Nigdy więcej pogardy. Nigdy więcej wojny! - zaapelowała Kamila Szejner.

Wiązanki kwiatów pod kamiennym obeliskiem złożyli m.in. rodziny pomordowanych, strażacy, policjanci, harcerze i zuchy, delegacje gminnej oświaty, reprezentacje sołectw, stowarzyszeń oraz samorządu powiatu i miasta Chodzież. W imieniu władz gminy Chodzież ofiarom pokłoniły się wójt Kamila Szejner i wicewójt Ewa Kubiś, zaś w imieniu samorząd gminnego grupa radnych na czele z przewodniczącą rady Ewą Śliwińską.

Po zakończeniu apelu pod pomnikiem, odbyła się uroczysta msza święta.

- Chcemy, aby to nasze wołanie o pokój było wspomnieniem tych, którzy oddali życie za naszą ojczyznę - tu w Zacharzynie i okolicy, i wszędzie tam, gdzie nasi bracia i siostry ginęli za to, byśmy dziś mogli cieszyć się wolnością - powiedział ks. Karol Łybek, proboszcz parafii św. Józefa w Raczynie, której podlega zacharzyńska świątynia.

Po nabożeństwie uczestnicy tego patriotycznego wydarzenia spotkali się w miejscowej świetlicy. Najważniejsze przesłanie rozmów przy kawie sprowadzało się do tego, że Zacharzyn pamięta. I że pamięć o ofiarach ma być nie tylko hołdem dla zamordowanych, ale także przestrogą dla kolejnych pokoleń.

::photoreport{"type":"check-for-article","item":"2450"}