Wczoraj ukazał się II tom publikacji źródłowej pt. „Pogranicze niepodległości". Działalność polityczna i wojskowa w powiatach nadnoteckich w latach 1918-1920. Kalendarium, wybór materiałów i tekstów źródłowych.

Autorem książki jest dr hab. Arkadiusz Słabig, profesor Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku, działacz Zarządu Głównego Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918-1919, nauczyciel historii w Szkole Podstawowej im. Powstańców Wielkopolskich w Miałach i Zespole Szkół Leśnych im. inż. Jana Kloski w Goraju, mieszkaniec Roska w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim.

Edycji podjęło się Wydawnictwo Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku, bazując na wsparciu finansowym wskazanej placówki szkolnictwa wyższego.

Zgromadzone archiwalia, materiały wspomnieniowe, felietony i doniesienia prasowe ilustrują przede wszystkim konflikt polsko-niemiecki o przynależność państwową ziem między Drawskiem a Nakłem, w tym Powstanie Wielkopolskie i późniejsze walki na linii rozejmowej w 1919 roku, zabiegi polityczne na rzecz wytyczenia i korekty granicy, a także przekształcenia administracyjne, polonizację szkolnictwa i struktur władzy terenowej oraz działalność bojową wybranych jednostek wojsk wielkopolskich.

Znaczna część tekstu odnosi się do obszaru dzisiejszego powiatu czarnkowsko-trzcianeckiego. Sporo miejsca poświęcono walkom o Czarnków, Wrzeszczynę, Rosko, Romanowo i Walkowice w styczniu i lutym 1919 roku. Kilka dokumentów opisuje trudną sytuację Wielenia w 1920 roku, po przejściu południowej części miasta pod polską kuratelę.

Wyjątkowym dokumentem jest przetłumaczony z języka niemieckiego fragment kroniki szkoły powszechnej w Rosku, precyzyjnie ilustrujący zmagania polsko-niemieckie w powiecie wieleńskim. Na uwagę zasługują także wspomnienia polskich i niemieckich oficerów uczestniczących w bitwach i potyczkach w dolinie Noteci.

Książka „Pogranicze niepodległości” adresowana jest przede wszystkim do regionalistów, muzealników, nauczycieli, działaczy samorządowych oraz ogółu zainteresowanych fascynującą i nieoczywistą historią dawnego pogranicza polsko-niemieckiego.